e-mail: taxpage@doradcypodatkowi.pl « Doradcy podatkowi Archiwum Wtorek, 11-12-2018
Wydania archiwalne
Nr 1/2008 (36)
Łódź, dnia 3 stycznia 2008 r.
Wyświetlono: 43641 razy
Spis Treści
Cytat miesiąca
Teoria ONI-nizmu  c.d.

6. Aksjomat „In propria causa nemo iudex”

Nie wierz łacińskim paremiom. Sędzią we własnej sprawie być można, a wręcz warto. Zwłaszcza gdy sędzią tym  będziemy my, a nie  ONI.

JAT

komentarzy (0)  |  dodaj komentarz  |  ▲ do góry
Artykuł wstępny

Przepraszamy szanownych Czytelników za ponad półtoraroczną przerwę w wydawaniu biuletynu.
Przyczyną tej przerwy były problemy techniczne związane z modernizacją serwisu. Bieżący, choć już bardzo „nieświeży”, numer zamykamy w jego obecnej postaci.
W najbliższym czasie rozpoczniemy redagowanie nowego numeru. Zamieścimy w nim między innymi materiały kończące batalię o zwrot VAT wspólnikom rozwiązanej spółki osobowej.
Mamy nadzieje, że kolejne numery ukazywały się będą w miarę regularnie.

Informujemy również, iż – z uwagi na konieczność pozyskania środków na wydawanie i utrzymanie biuletynu – wprowadziliśmy odpłatność za dostęp do niektórych materiałów publikowanych w biuletynie.
Dostęp uzyskać można poprzez mikropłatności w systemie SMS Premium lub w systemie abonamentowym. Szczegóły dotyczące tego dostępu opisane zostały w menu biuletynu, w zakładce „Płatny dostęp”.
 

Redakcja


komentarzy (0)  |  dodaj komentarz  |  ▲ do góry
Podatek liniowy `2008
Funkcjonujący od 1 stycznia 2004 r. podatek liniowy, uregulowany przepisami art. 30c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz.176, z późn. zm.), dalej : updof, zadomowił się już na dobre wśród przedsiębiorców. Większość z nich miała już wyrobiony pogląd na temat tego, kiedy warto wybrać tę formę opodatkowania, a kiedy zasady ogólne (art. 26 – 27 updof) lub formy zryczałtowane.

Jednak ustawa z dnia 5 września 2007 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 191 poz. 1361), dalej: nowela, którą Sejm ubiegłej kadencji przyznał znaczące ulgi podatkowe rodzinom wychowującym dzieci, a mówiąc ściślej – zwiększył ulgi określone art. 27f updof, zmieniła w sposób zasadniczy parametry związane z kalkulacją opłacalności tej formy opodatkowania.

Zmiana art. 27f ust. 2 updof, wprowadzona art. 1 noweli, zwiększyła ulgę na wychowanie dzieci ze 120 zł do 1.145,08 zł w 2007 roku i 1.173,70 zł w roku 2008 (art. 2 noweli), na każde dziecko. Ponieważ ulga odliczana jest od podatku (nie od dochodu) rozliczanego na zasadach ogólnych, według skali, i nie przysługuje podatnikom opodatkowanym podatkiem liniowym, ma ona zasadniczy wpływ na sposób kalkulacji opłacalności opodatkowania tym podatkiem.

Dla ustalenia, która metoda opodatkowania (zasady ogólne, czy podatek liniowy ?) będzie korzystniejsza dla podatnika, należy wyliczyć graniczną kwotę dochodu brutto, dla której podatek dochodowy liczony wg obydwu systemów będzie równy.

W obliczeniach tych należy uwzględnić odliczane od dochodu składki na ubezpieczenia społeczne (w obydwu systemach), a także – przysługujące wyłącznie podatnikom rozliczanym wg skali – potencjalne możliwości zastosowania innych ulg podatkowych: odliczanych od dochodu, np. ulgi na rehabilitację osób niepełnosprawnych, tzw. „ulgę internetową”, itp., oraz odliczanych od podatku, np. ulg na wychowanie dzieci.

Dla roku 2008, w obliczeniach pomijamy podstawy opodatkowania zawierające się w granicach pierwszego przedziału skali podatkowej (do 44.490 zł), bowiem w tym przedziale podatek liczony wg skali będzie o 586,85 zł (tzw. kwota wolna) mniejszy od podatku liniowego – zrównanie kwot podatku liczonego wg obydwu systemów nastąpi dopiero w granicach drugiego przedziału skali podatkowej (ponad 44.490 do 85.528).

Dla obliczenia kwoty granicznej musimy porównać kwoty podatku w obydwu systemach:

- podatek liniowy:  P = 0,19 (G – OZ),
- podatek wg skali, dla 2. przedziału skali: P = 0,3 (G – OZ - OP – 44.490) + 7 866,25 – UD,

gdzie :
P – podatek dochodowy,
G – graniczna kwota dochodu brutto,
OZ – odliczane od dochodu składki na ubezpieczenia społeczne,
OP – pozostałe ulgi odliczane od dochodu,
UD – odliczana od podatku ulga na wychowanie dzieci.

Jeśli porównamy obydwie zależności : 0,19 (G – OZ) = 0,3 (G – OZ - OP – 44.490) + 7 866,25 – UD, to możemy wyliczyć graniczną kwotę dochodu brutto:

G = OZ + (0,3 OP + UD + 5.480,75) / 0,11

Jeśli przewidywany dochód brutto nie przekroczy tak ustalonej kwoty granicznej brutto, korzystniejsze będzie opodatkowanie wg skali, w przeciwnym wypadku (przewidywany dochód wyższy od kwoty granicznej) należy wybrać podatek liniowy.

Jeżeli natomiast nie zamierzamy lub nie możemy skorzystać z ulg, albo istnieje choćby potencjalna możliwość znacznego (powyżej obliczonej kwoty granicznej) wzrostu dochodów w trakcie roku podatkowego, warto wybrać podatek liniowy – potencjalne ryzyko, gdyby dochody te nie zostały osiągnięte, to jedynie strata tzw. kwoty wolnej (586,85 zł).

Przykład :

Podatnik osiąga dochody wyłącznie z działalności gospodarczej. Przewiduje, że zapłaci w 2008 roku składki na ubezpieczenia społeczne w kwocie 7.000 zł. Ma również potencjalną możliwość wykorzystania ulgi internetowej (760 zł) oraz ulgi na wychowanie jednego dziecka (1.173,70).

Kwota graniczna dochodu brutto: G = 7.000,00 + (0,3 x 760,00 + 1.173,70 + 5.480,75) / 0,11 = 69.567,73 zł.
Gdyby temu samemu podatnikowi przysługiwała ulga na wychowanie dwojga dzieci, kwota graniczna wynosiłaby: G = 80.237,72 zł, zaś w przypadku ulgi na wychowanie trojga dzieci: G = 90.907,73 zł.
W tym ostatnim przypadku podstawa opodatkowania bliska jest już górnej granicy drugiego przedziału skali podatkowej.

Zaprezentowane wyliczenia wykonano dla warunków (skala podatkowa i ulgi) roku 2008. Kalkulację dla kolejnych lat podatkowych można powtórzyć uwzględniając w obliczeniach aktualne parametry jw. Wyliczenia te nie uwzględniają sytuacji, gdy podatnik uzyskuje dodatkowo dochody z innych źródeł podlegających kumulacji, np. ze stosunku pracy, z działalności wykonywanej osobiście, itp. Jednak również w tej sytuacji zastosować należy tę samą metodę – obliczenie kwoty dochodu brutto, dla której podatek dochodowy liczony wg obydwu systemów będzie równy; bardziej skomplikowana będzie jedynie formuła pozwalająca na wyliczenie tej kwoty.

Kalkulację opłacalności opodatkowania podatkiem liniowym komplikują natomiast dodatkowo doniesienia środków masowego przekazu, o planowanym przez resort finansów zastosowaniu do rozliczenia za rok 2008 dwustopniowej skali podatkowej. Jest to na razie jedynie „fakt medialny”, jednak wprowadzenie 18% podatku z kwotą wolną 556,02 zł, w przedziale dochodów do 85.528 zł, w zestawieniu z 19% podatkiem liniowym, burzy wszystkie dotychczasowe kalkulacje. Ewentualne wprowadzenie tej zmiany po 20 stycznia (termin wyboru formy opodatkowania), z mocą od 1 stycznia 2008 r., postawiłoby w niekorzystnej sytuacji tę część podatników, która musiała dokonać wyboru formy opodatkowania przed wejściem w życie nowych zasad opodatkowania.

Jerzy Andrzej Tomczak

komentarzy (0)  |  dodaj komentarz  |  ▲ do góry
Ulga na wychowanie dzieci
W numerze 4/2007 (35) naszego biuletynu pisaliśmy o kłopotach przedsiębiorców z wykonywaniem obowiązków, jakie nałożyły na nich kolejne nowelizacje ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. nr 14, poz. 176, z późn. zm.), dalej : updof: wprowadzająca, a następnie zwiększająca w znaczący sposób, tzw. ulgę na wychowanie dzieci.

Jednak kłopoty z zastosowaniem tej ulgi mają nie tylko przedsiębiorcy – pracodawcy, których obciążają obowiązki (także ciężary ekonomiczne) związane z funkcjonowaniem ulgi, ale również podatnicy, którzy chcą z ulgi tej skorzystać. Wielu z nich ma problem z odczytaniem sensu normy prawnej wynikającej z przepisów updof regulujących jej funkcjonowanie.

Trudno dziwić się wątpliwościom i obawom podatników, bowiem ulgi są dość znaczne (odliczane od podatku 1.145,08 zł na każde dziecko w 2007 roku i 1.173,70 zł w roku 2008), a w powszechnej świadomości funkcjonuje wiedza na temat „hitów kontrolerskich”, rozlicznych pułapek tkwiących w systemie podatkowym oraz bezwzględnego egzekwowania przez fiskusa zasady ignorantia iuris nocet. Spróbujmy zatem wyjaśnić choć niektóre z tych wątpliwości.

          Po pierwsze, ulga odliczana jest jedynie od podatku obliczanego na zasadach ogólnych, według skali (art. 27 updof). Nie zostało to zapisane wprost w przepisach art. 27f updof regulujących funkcjonowanie omawianej ulgi, ale wynika z wykładni systemowej przepisów ustaw podatkowych. W szczególności odliczenia takiego nie przewiduje art. 30c updof mówiący o opodatkowaniu dochodów z działalności gospodarczej podatkiem liniowym, ani pozostałe przepisy art. 29 i nast. updof, traktujące o pozostałych ryczałtach. Nie przewidują go również przepisy ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne – Dz. U. z 1998 r. Nr 144 poz.930, z późn. zm. (ryczałt ewidencjonowany i karta podatkowa).

          Po wtóre, ulga odliczana jest dopiero po pomniejszeniu podatku obliczonego według skali, zgodnie z art. 27 updof, o zapłacone składki na ubezpieczenie zdrowotne (art. 27f ust. 1 updof). Oznacza to, że osoby osiągające relatywnie niewielkie dochody, od których podatek „konsumowany” jest w całości lub znacznej części przez tę składkę, nie skorzystają z ulgi, lub skorzystają z niej jedynie w niewielkim stopniu, nawet wówczas gdy spełniają wszystkie pozostałe warunki uprawniające do jej odliczenia.

          Z ulgą tą „konkurują” też tzw. stare ulgi mieszkaniowe – kontynuowane na zasadzie praw nabytych – odliczane od dochodu, które mogą sprawić, że nie skorzystamy z ulgi na wychowanie dzieci, bowiem „nie starczy podatku” na jej odliczenie (ulga na dzieci, nie znajdująca pokrycia w podatku, nie przechodzi na lata następne). Mechanizm ten wynika ze struktury updof – najpierw obliczamy podstawę opodatkowania, z uwzględnieniem odliczeń od dochodu (art. 26 updof), dopiero później podatek i odliczenia od podatku (art. 27 i nast. updof).

Na szczęście natomiast, sama ulga na wychowanie dzieci jest konkurencyjna wobec starych ulg mieszkaniowych odliczanych od podatku, które nie znalazły pokrycia w podatku, i na zasadzie praw nabytych odliczane są w następnych latach. W przypadku tych ulg, najpierw odliczana jest ulga na dzieci, a niewykorzystana część ulgi mieszkaniowej przechodzi na lata następne, aż do całkowitego jej wykorzystania.
Ten z kolei mechanizm nie wynika w sposób tak jednoznaczny ze struktury przepisów updof, jak mechanizm dotyczący starych ulg odliczanych od dochodu, lecz raczej z aktów niższej rangi – rozporządzeń wykonawczych. Sekwencja odliczania ulg od podatku określona została w formularzach zeznania podatkowego, wprowadzonych przepisami wykonawczymi. Zgodnie z logiką formularzy najpierw odliczamy składkę na ubezpieczenie zdrowotne, później m.in. ulgę na wychowanie dzieci, a dopiero w ostatniej kolejności starą ulgę budowlaną (o ile starczy jeszcze podatku). Dzięki temu niewykorzystana ulga budowlana nie jest tracona, lecz przechodzi na kolejne lata.

          Wiele wątpliwości budzi też sposób funkcjonowania ulgi oraz warunki jej stosowania. Kwota ulgi do odliczenia od podatku, to iloczyn liczby wychowywanych dzieci i dwukrotności kwoty zmniejszającej podatek określonej w pierwszym przedziale skali, o której mowa w art. 27 ust. 1 (art. 27f ust. 2 updof). Kwota ta dotyczy łącznie obojga rodziców, jednak odliczona może być od podatku jednego z nich albo obojga, zaś proporcje, w jakich ma być odliczana pozostawia się do ich uznania (art. 27f ust. 3 updof).

Sytuacja jest bardziej skomplikowana w przypadku rodziców, w stosunku do których orzeczone zostały rozwód albo separacja. W tym przypadku odliczenie przysługuje jedynie temu z nich, u którego dzieci faktycznie zamieszkują, o ile oczywiście spełnione są pozostałe warunki do skorzystania z ulgi (art. 27f ust. 4 updof).
Jeśli dzieci zamieszkują faktycznie przez część roku u każdego z tych rodziców i spełnione są pozostałe warunki do skorzystania z ulgi, odliczenie przysługuje każdemu z rodziców, ale w proporcji do okresu pobytu dzieci – iloczyn liczby miesięcy pobytu dzieci u rodzica i 1/12 pełnej kwoty do odliczenia (art. 27f ust. 5 updof).

          Prawo do odliczenia przysługuje osobom, które wychowują w roku podatkowym: dzieci małoletnie, dzieci, bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek pielęgnacyjny, oraz dzieci do ukończenia 25 lat uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty lub w przepisach o szkolnictwie wyższym, jeżeli w roku podatkowym dzieci te nie uzyskały dochodów, z wyjątkiem dochodów wolnych od podatku dochodowego, renty rodzinnej oraz dochodów w wysokości niepowodującej obowiązku zapłaty podatku (art. 27f ust. 1, w związku z art. 6 ust. 4 updof).
I te akurat przepisy budzą najwięcej wątpliwości podatników. Chodzi przede wszystkim o to, czy wymienione w nich okoliczności muszą trwać przez cały rok podatkowy. Wątpliwości te sprowadzają się m.in. do pytań:

- czy ulga przysługuje, jeśli wychowywane dziecko urodziło się w trakcie roku podatkowego, w końcówce tego roku, lub w ostatnim jego dniu?
- czy ulga przysługuje, jeśli dziecko w trakcie roku podatkowego uzyskało pełnoletniość?
- czy ulga przysługuje, jeśli dziecko uczące się w szkole ukończyło w trakcie roku podatkowego 25 lat?
- czy ulga przysługuje, jeśli dziecko, które nie ukończyło 25 lat, zakończyło naukę w trakcie roku podatkowego?
- czy ulga przysługuje, jeśli w trakcie roku podatkowego dziecko ukończyło 25 lat i zakończyło naukę?

Otóż na wszystkie te pytania odpowiedzieć należy twierdząco, a to ze względu na sformułowanie „jeżeli w roku podatkowym wychowywał” zawarte w art. 27f ust. 1 updof. Oznacza ono, że okoliczności wymienione w omawianych przepisach nie muszą trwać przez cały rok podatkowy. Gdyby miało być inaczej, to ustawodawca użyłby określenia „przez cały rok podatkowy wychowywał …”.

Inaczej jest natomiast w odniesieniu do dochodów uzyskiwanych przez dzieci. W tym przypadku określenie „jeżeli w roku podatkowym dzieci te nie uzyskały dochodów” (przesłanka negatywna) oznacza, że zakaz osiągnięcia takich dochodów przez dziecko dotyczy całego roku, a osiągnięcie ich choćby w ostatnim dniu roku, wyłącza możliwość skorzystania z ulgi.

          Wątpliwości budzi też pytanie, co będzie jeśli wychowywane dziecko spełniające warunki do zastosowania ulgi zawrze w trakcie roku podatkowego związek małżeński?
W tej sytuacji kluczowe znaczenie ma termin „wychowywanie”, użyty w omawianych przepisach. Zgodnie z prawem rodzinnym i opiekuńczym władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka (art. 95 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9 poz. 59, z późn. zm., dalej: krio). Dziecko pozostaje pod władzą rodzicielską aż do pełnoletności (art. 92 krio), zaś pełnoletnim jest ten, kto ukończył lat osiemnaście; małoletni uzyskuje pełnoletniość przez zawarcie małżeństwa i nie traci jej w razie unieważnienia tego małżeństwa (art. 10 § 1 – 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - Dz.U. z 1964 r. Nr 16 poz.93, z późn. zm., dalej: kc).
Oznacza to, że ustawodawca przyjął dla potrzeb updof znaczenie terminu „wychowywanie” znacznie szersze, niż wynikające z przepisów krio oraz kc, bliższe raczej – choć nie do końca – zakresowi obowiązku alimentacyjnego. Jednak w świetle powyższego wydaje się, iż wychowywanie dziecka w rozumieniu omawianych przepisów updof ustaje z chwilą zawarcia przez to dziecko związku małżeńskiego.
Pomimo tego, w sytuacji tej rodzicom przysługuje prawo do ulgi, również za sprawą użytego w przepisie art. 27f ust. 1 updof zwrotu „w roku podatkowym wychowywał własne lub przysposobione dzieci”. Oczywiście prawo to nie będzie już przysługiwało w rozliczeniu za rok następny.

          Inną ulgą, która również związana jest z wychowaniem dzieci, jest preferencyjne wspólne z dzieckiem opodatkowanie dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci (art. 6 ust. 3 – 10 updof). Również tutaj chodzi o dzieci małoletnie, itd., … , podobnie jak w przypadku ulgi opisanej wyżej, a okoliczności uzasadniające jej zastosowanie nie muszą trwać przez cały rok podatkowy, z powodów jw.

Wspólnego rozliczenia można dokonać pod warunkiem, że:
- w roku podatkowym, którego dotyczy rozliczenie, dzieci te nie uzyskały dochodów, z wyjątkiem dochodów wolnych od podatku dochodowego, renty rodzinnej oraz dochodów w wysokości niepowodującej obowiązku zapłaty podatku (art. 6 ust. 4 pkt 3 updof),
-  wniosek o wspólne opodatkowanie wyrażony w zeznaniu rocznym złożony został w terminie właściwym do złożenia zeznania (art. 6 ust. 10 updof); wniosek złożony po tym terminie, np. przy okazji korekty zeznania, jest bezskuteczny; nie istnieje również możliwość przywrócenia terminu do złożenia wniosku, bowiem jest to termin materialnoprawny,
- osoba samotnie wychowująca dzieci nie jest opodatkowana podatkiem liniowym ani w formie ryczałtu (art. 6 ust. 8 updof).

Jerzy Andrzej Tomczak

komentarzy (0)  |  dodaj komentarz  |  ▲ do góry
.


komentarzy (0)  |  dodaj komentarz  |  ▲ do góry

Redaguje zespół : Renata Romanowska, Jerzy Andrzej Tomczak (redaktor naczelny)
Adres redakcji : 91-829 Łódź, ul. Zawiszy Czarnego 8/10, e-mail : taxpage@doradcypodatkowi.pl

Wydawca: Przedsiębiorstwo Konsultingowo-Usługowe "JAT" Jerzy Andrzej Tomczak
               91-829 Łódź, ul. Zawiszy Czarnego 8/10, e-mail : jat@doradcypodatkowi.pl

ISSN 1644-1605  © Copyright by "JAT". Wszelkie prawa zastrzeżone.

Wpisano pod nr 978 rejestru dzienników i czasopism prowadzonego przez Sąd Okręgowy w Łodzi, postanowieniem Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 26 września 2007 r., sygn. akt I Ns Rej. Pr. 117/07.

Artykuły zamieszczone w biuletynie "TAX PAGE" zawierają wyłącznie poglądy ich autorów i nie stanowią obowiązującej wykładni prawa.

Login:
Hasło:
Chcę otrzymywać bezpłatnie kolejne numery biuletynu na zasadach określonych w Regulaminie
Rezygnuje
Czy wszyscy podatnicy zdążą przygotować się do JPK?